Słownik

Słownik pojęć: terapia uzależnień i neuroterapia

Krótkie definicje pojęć, które pojawiają się w terapii uzależnień, psychoterapii i neuroterapii - od abstynencji po współuzależnienie.

Abstynencja
Całkowite powstrzymywanie się od używania substancji psychoaktywnej lub od zachowania nałogowego.
AVE
Stymulacja audiowizualna (audio-visual entrainment) - metoda wykorzystująca rytmiczne bodźce świetlne i dźwiękowe do wspierania regulacji stanu mózgu.
Biofeedback
Trening, w którym pacjent otrzymuje informację zwrotną o procesach fizjologicznych (oddech, napięcie mięśni, tętno) i uczy się je regulować.
CRAFT
Podejście do pracy z rodziną osoby uzależnionej, uczące bliskich komunikacji i wzmacniania zmian, które zwiększają szansę podjęcia leczenia.
DDA / DDD
Dorosłe dzieci alkoholików / dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych - osoby, których funkcjonowanie w dorosłości zostało ukształtowane przez dorastanie w domu z uzależnieniem lub przemocą.
Detoksykacja
Medyczne, bezpieczne odstawienie substancji pod kontrolą lekarza. Przygotowuje do terapii, ale nie leczy samego uzależnienia.
Follow-up
Pomiar efektów terapii po jej zakończeniu - w SNNRZ po 3, 6 i 12 miesiącach.
Głód (craving)
Silna potrzeba użycia substancji lub wykonania czynności nałogowej. Jest stanem, który mija - nie oznacza nawrotu.
Lekomania
Uzależnienie od leków, najczęściej uspokajających, nasennych lub przeciwbólowych.
Nawrót
Powrót do używania substancji lub zachowania nałogowego po okresie abstynencji.
Neurofeedback
Trening, w którym mózg otrzymuje informację zwrotną o własnej aktywności elektrycznej (EEG) i uczy się ją regulować. W SNNRZ wspiera psychoterapię.
Neuromodulacja
Grupa metod wpływających na aktywność układu nerwowego, m.in. neurofeedback, tDCS i AVE. Druga faza programu SNNRZ.
Okno tolerancji
Zakres pobudzenia, w którym człowiek może myśleć, czuć i działać bez zalania emocjami lub odrętwienia. Pojęcie opisane przez D. Siegela.
Ośrodek zamknięty
Placówka leczenia stacjonarnego z zasadami pobytu chroniącymi proces terapii. Leczenie pozostaje dobrowolne.
Piciorys
Szczegółowa historia picia przygotowywana przez pacjenta w terapii uzależnień; odpowiedniki: narkorys, lekorys.
Podwójna diagnoza
Współwystępowanie uzależnienia i innego zaburzenia psychicznego, np. depresji, lęku, PTSD lub ADHD.
PTSD
Zespół stresu pourazowego - zaburzenie, które może rozwinąć się po doświadczeniu traumatycznym; C-PTSD to postać złożona, związana z długotrwałą traumą.
QEEG
Ilościowa analiza zapisu EEG, pomocna w planowaniu neurofeedbacku.
Schemat
W terapii schematów - trwały wzorzec myśli, emocji i zachowań ukształtowany we wczesnych doświadczeniach.
SNNRZ
System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany - zintegrowana metoda psychoterapii łącząca neuromodulację z pracą nad historią pacjenta, realizowana w pięciu fazach.
Stabilizacja
Pierwsza faza SNNRZ: bezpieczeństwo, sen, rytm dnia, regulacja kryzysu i kontrakt terapeutyczny.
tDCS
Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym o bardzo niskim natężeniu - metoda neuromodulacji stosowana jako wsparcie terapii.
Terapia pogłębiona
W SNNRZ: 36 sesji, zwykle raz w tygodniu przez około 9 miesięcy, w ośrodku lub online.
Uzależnienie behawioralne
Uzależnienie od czynności, np. hazardu, gier, internetu, zakupów lub pornografii.
Współuzależnienie
Wzorzec funkcjonowania bliskich osoby uzależnionej: kontrola, ratowanie i życie cudzym problemem kosztem siebie.
Wyzwalacz
Sytuacja, emocja, miejsce lub osoba, która uruchamia głód lub dawne zachowanie.
Zespół abstynencyjny
Objawy odstawienia substancji, np. drżenie, poty, lęk, bezsenność; w ciężkich przypadkach drgawki lub majaczenie - wymaga opieki lekarskiej.

Więcej wyjaśnień: Poradnik · Przewodniki · Metoda SNNRZ

Nie wiesz, od czego zacząć?

Odpowiedz na kilka pytań - dobierzemy fazę startową i format. Konsultacja kwalifikacyjna odbywa się online, odpowiadamy w 24 godziny.