Słownik
Słownik pojęć: terapia uzależnień i neuroterapia
Krótkie definicje pojęć, które pojawiają się w terapii uzależnień, psychoterapii i neuroterapii - od abstynencji po współuzależnienie.
- Abstynencja
- Całkowite powstrzymywanie się od używania substancji psychoaktywnej lub od zachowania nałogowego.
- AVE
- Stymulacja audiowizualna (audio-visual entrainment) - metoda wykorzystująca rytmiczne bodźce świetlne i dźwiękowe do wspierania regulacji stanu mózgu.
- Biofeedback
- Trening, w którym pacjent otrzymuje informację zwrotną o procesach fizjologicznych (oddech, napięcie mięśni, tętno) i uczy się je regulować.
- CRAFT
- Podejście do pracy z rodziną osoby uzależnionej, uczące bliskich komunikacji i wzmacniania zmian, które zwiększają szansę podjęcia leczenia.
- DDA / DDD
- Dorosłe dzieci alkoholików / dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych - osoby, których funkcjonowanie w dorosłości zostało ukształtowane przez dorastanie w domu z uzależnieniem lub przemocą.
- Detoksykacja
- Medyczne, bezpieczne odstawienie substancji pod kontrolą lekarza. Przygotowuje do terapii, ale nie leczy samego uzależnienia.
- Follow-up
- Pomiar efektów terapii po jej zakończeniu - w SNNRZ po 3, 6 i 12 miesiącach.
- Głód (craving)
- Silna potrzeba użycia substancji lub wykonania czynności nałogowej. Jest stanem, który mija - nie oznacza nawrotu.
- Lekomania
- Uzależnienie od leków, najczęściej uspokajających, nasennych lub przeciwbólowych.
- Nawrót
- Powrót do używania substancji lub zachowania nałogowego po okresie abstynencji.
- Neurofeedback
- Trening, w którym mózg otrzymuje informację zwrotną o własnej aktywności elektrycznej (EEG) i uczy się ją regulować. W SNNRZ wspiera psychoterapię.
- Neuromodulacja
- Grupa metod wpływających na aktywność układu nerwowego, m.in. neurofeedback, tDCS i AVE. Druga faza programu SNNRZ.
- Okno tolerancji
- Zakres pobudzenia, w którym człowiek może myśleć, czuć i działać bez zalania emocjami lub odrętwienia. Pojęcie opisane przez D. Siegela.
- Ośrodek zamknięty
- Placówka leczenia stacjonarnego z zasadami pobytu chroniącymi proces terapii. Leczenie pozostaje dobrowolne.
- Piciorys
- Szczegółowa historia picia przygotowywana przez pacjenta w terapii uzależnień; odpowiedniki: narkorys, lekorys.
- Podwójna diagnoza
- Współwystępowanie uzależnienia i innego zaburzenia psychicznego, np. depresji, lęku, PTSD lub ADHD.
- PTSD
- Zespół stresu pourazowego - zaburzenie, które może rozwinąć się po doświadczeniu traumatycznym; C-PTSD to postać złożona, związana z długotrwałą traumą.
- QEEG
- Ilościowa analiza zapisu EEG, pomocna w planowaniu neurofeedbacku.
- Schemat
- W terapii schematów - trwały wzorzec myśli, emocji i zachowań ukształtowany we wczesnych doświadczeniach.
- SNNRZ
- System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany - zintegrowana metoda psychoterapii łącząca neuromodulację z pracą nad historią pacjenta, realizowana w pięciu fazach.
- Stabilizacja
- Pierwsza faza SNNRZ: bezpieczeństwo, sen, rytm dnia, regulacja kryzysu i kontrakt terapeutyczny.
- tDCS
- Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym o bardzo niskim natężeniu - metoda neuromodulacji stosowana jako wsparcie terapii.
- Terapia pogłębiona
- W SNNRZ: 36 sesji, zwykle raz w tygodniu przez około 9 miesięcy, w ośrodku lub online.
- Uzależnienie behawioralne
- Uzależnienie od czynności, np. hazardu, gier, internetu, zakupów lub pornografii.
- Współuzależnienie
- Wzorzec funkcjonowania bliskich osoby uzależnionej: kontrola, ratowanie i życie cudzym problemem kosztem siebie.
- Wyzwalacz
- Sytuacja, emocja, miejsce lub osoba, która uruchamia głód lub dawne zachowanie.
- Zespół abstynencyjny
- Objawy odstawienia substancji, np. drżenie, poty, lęk, bezsenność; w ciężkich przypadkach drgawki lub majaczenie - wymaga opieki lekarskiej.
Więcej wyjaśnień: Poradnik · Przewodniki · Metoda SNNRZ
Nie wiesz, od czego zacząć?
Odpowiedz na kilka pytań - dobierzemy fazę startową i format. Konsultacja kwalifikacyjna odbywa się online, odpowiadamy w 24 godziny.